منتول Menthol

منتول (Menthol) یک ترکیب آلی طبیعی با فرمول C₁₀H₂₀O است که عمدتاً از روغن نعناع فلفلی (Mentha piperita) استخراج می‌شود و به صورت کریستال‌های سفید شفاف، سوزنی‌شکل با بوی نعناعی قوی و تازه ظاهر می‌شود. منتول سنتزی نیز تولید می‌شود و خاصیت خنک‌کنندگی (از طریق فعال‌سازی گیرنده‌های TRPM8) دارد، بدون اینکه دمای واقعی پوست را کاهش دهد. این ماده در غلظت‌های ۰.۱-۵% (تا ۱۶% در OTC خارجی) در محصولات آرایشی و بهداشتی استفاده می‌شود و GRAS (FDA) است.

کاربردها:

• اصلی‌ترین کاربرد: ایجاد حس خنکی و تسکین در محصولات پس از تیغ‌زنی (aftershave)، دئودورانت‌ها، شامپوهای خنک‌کننده، ژل‌های دوش، کرم‌های ماساژ، بالم لب، خمیردندان‌ها، دهان‌شویه‌ها و محصولات ضداحتقان موضعی.
• در محصولات آرایشی و بهداشتی: در لوسیون‌های بدن، ماسک‌های صورت، محصولات ضدشوره سر، اسپری‌های تنفسی و کرم‌های ضدالتهاب برای تسکین خارش، سوزش آفتاب و التهاب پوست.
• سایر کاربردها: طعم‌دهنده در آدامس، آب‌نبات و نوشیدنی‌ها؛ دارویی برای سرفه، درد عضلانی و ضدمیکروبی ملایم؛ در دخانیات (سیگار منتول‌دار).
• توجه: CIR منتول را ایمن می‌داند (محدود به ADI ۰.۲ mg/kg/day برای روغن نعناع)، اما pulegone <۱%؛ افزایش نفوذپذیری دیگر مواد را در نظر بگیرید.

فواید:

• حس خنکی فوری، تسکین درد/خارش/التهاب موضعی.
• ضدمیکروبی ملایم (ضدباکتری/قارچ)، بهبود گردش خون و کاهش پف.
• افزایش طراوت و شادابی پوست/مو، کمک به درمان شوره و آکنه خفیف.
• بوی تازه و جذاب، افزایش پذیرش مصرف‌کننده.

ایمنی و عوارض احتمالی:

منتول توسط FDA (GRAS، OTC تا ۱۶%) و CIR ایمن در غلظت‌های معمول آرایشی (تا ۵%) شناخته شده؛ جذب پوستی کم، اما sensitizer است.

• عوارض شایع: سوزش، قرمزی، خشکی یا تحریک (به ویژه پوست حساس یا غلظت بالا).
• عوارض نادر: آلرژی تماسی، سوختگی با حرارت/شعله (قابل اشتعال)، مسمومیت سیستمیک در بلع زیاد (تهوع، تنفسی).
• موارد منع مصرف: پوست آسیب‌دیده/آفتاب‌سوخته، کودکان زیر ۲ سال، بارداری/شیردهی بدون مشورت (احتیاط).
• احتیاط: تست پچ، اجتناب از چشم/مخاط، دور از حرارت/شعله؛ با مرطوب‌کننده ترکیب شود.

منتول یک ماده تازه‌کننده کلاسیک و ایمن است که حس طراوت و تسکین را به محصولات آرایشی و بهداشتی اضافه می‌کند.