زینک سولفات Zinc Sulfate

زینک سولفات (Zinc Sulfate یا ZnSO₄) یک نمک معدنی روی با فرمول ZnSO₄ است که معمولاً به صورت هپتاهیدرات (ZnSO₄·7H₂O) به شکل کریستال‌های سفید، بی‌بو و با طعم فلزی ظاهر می‌شود. این ماده منبع عالی یون روی (Zn²⁺) است که یک عنصر ضروری برای سلامت پوست، مو و ناخن محسوب می‌شود و خواص ضدالتهابی، ضدمیکروبی، تنظیم‌کننده سبوم و محافظ سد پوستی دارد. زینک سولفات در گریدهای دارویی و آرایشی با خلوص بالا تولید می‌شود.

کاربردها:

• اصلی‌ترین کاربرد: درمان کمبود روی، تقویت سیستم ایمنی، تسریع بهبود زخم‌ها و درمان آکنه (به دلیل کاهش التهاب و کنترل باکتری P. acnes).
• در محصولات آرایشی و بهداشتی: در غلظت پایین (۰.۵-۲%) به عنوان ماده فعال در کرم‌ها، لوسیون‌ها، سرم‌های ضدآکنه، شامپوهای ضدشوره و ضدریزش مو، محصولات مراقبت از پوست چرب و مستعد جوش، و اسپری‌های ضدتعریق.
• سایر کاربردها: مکمل خوراکی برای درمان کمبود روی، پمادهای موضعی برای درماتیت، اگزما و سوختگی‌های خفیف؛ گاهی در دهان‌شویه‌ها برای کاهش التهاب لثه.
• توجه: در محصولات موضعی اغلب با زینک PCA یا زینک گلوکونات ترکیب یا جایگزین می‌شود زیرا جذب بهتری دارد؛ فرم خوراکی فقط با نسخه پزشک.

فواید:

• کاهش التهاب و قرمزی آکنه و روزاسه.
• تنظیم تولید سبوم و کوچک کردن ظاهری منافذ.
• تقویت سد دفاعی پوست و افزایش مقاومت در برابر عوامل محیطی.
• کمک به رشد مو، کاهش ریزش و کنترل شوره سر.
• تسریع بهبود زخم و جای جوش با تحریک سنتز کلاژن.

ایمنی و عوارض احتمالی:

زینک سولفات توسط FDA و Cosmetic Ingredient Review (CIR) در غلظت‌های معمول موضعی ایمن شناخته شده و جذب پوستی آن محدود است.

• عوارض شایع موضعی: خشکی، سوزش یا گزگز خفیف (به ویژه در غلظت بالا یا پوست حساس).
• عوارض نادر: واکنش آلرژیک یا تحریک شدید.
• موارد منع مصرف: حساسیت شناخته‌شده به روی، پوست آسیب‌دیده گسترده، کودکان کوچک بدون نظارت.
• احتیاط: تست پچ قبل از استفاده گسترده، ترکیب با مرطوب‌کننده برای جلوگیری از خشکی، عدم مصرف خوراکی خودسرانه (ممکن است باعث مسمومیت روی شود). در بارداری و شیردهی موضعی ایمن است، اما خوراکی با مشورت پزشک.

زینک سولفات یک ماده معدنی مؤثر و ایمن برای کنترل آکنه، تقویت پوست و مو است که به ویژه در محصولات مراقبت از پوست چرب و مشکل‌دار نقش مهمی دارد.