اسید سیتریک مونوهیدرات Citric Acid Monohydrate

سیتریک اسید مونوهیدرات (Citric Acid Monohydrate) یک اسید آلی ضعیف سه‌کربوکسیلیک با فرمول C₆H₈O₇·H₂O است که به صورت کریستال‌های سفید، بی‌بو و با طعم بسیار ترش ظاهر می‌شود. این ماده به طور طبیعی در مرکبات (مانند لیمو و پرتقال) وجود دارد و به صورت صنعتی از تخمیر قارچ آسپرژیلوس نیگر تولید می‌شود. سیتریک اسید مونوهیدرات یک AHA ضعیف است که خواص لایه‌برداری ملایم، تنظیم pH، آنتی‌اکسیدانی و کی‌لیت‌کننده (جذب یون‌های فلزی) دارد.

کاربردها:

• اصلی‌ترین کاربرد: تنظیم‌کننده pH در محصولات آرایشی و بهداشتی (کرم‌ها، لوسیون‌ها، شامپوها، تونرها، ژل‌های دوش) برای رسیدن به pH ایده‌آل پوست (حدود ۴-۵.۵).
• در محصولات آرایشی و بهداشتی: لایه‌بردار ملایم در سرم‌ها و ماسک‌های روشن‌کننده، افزایش نفوذ مواد فعال، آنتی‌اکسیدان مکمل ویتامین C، کی‌لیت‌کننده برای جلوگیری از اکسیداسیون فرمولاسیون و بهبود پایداری.
• سایر کاربردها: ماده اولیه در تولید نمک‌های سیترات (مانند سدیم سیترات)، افزودنی غذایی (E330)، و گاهی در محصولات دهانی برای طعم ترش و سفیدکنندگی دندان.
• توجه: در غلظت ۱-۱۰% در محصولات آرایشی استفاده می‌شود؛ غلظت بالاتر (تا ۳۰%) در پیلینگ‌های حرفه‌ای تحت نظارت متخصص پوست.

فواید:

• لایه‌برداری بسیار ملایم و ایمن برای پوست‌های حساس.
• روشن‌کنندگی و صاف کردن بافت پوست، کاهش لک‌های سطحی.
• افزایش جذب مواد فعال دیگر و پایداری فرمولاسیون.
• خواص آنتی‌اکسیدانی و کمک به محافظت در برابر رادیکال‌های آزاد.
• تنظیم pH طبیعی پوست و حفظ تعادل میکروبیوم.

ایمنی و عوارض احتمالی:

سیتریک اسید مونوهیدرات توسط FDA و Cosmetic Ingredient Review (CIR) کاملاً ایمن (GRAS) شناخته شده و هیچ محدودیت غلظتی خاصی ندارد.

• عوارض شایع: نادر؛ ممکن است در غلظت بالا یا پوست بسیار حساس باعث سوزش یا گزگز خفیف شود.
• عوارض نادر: تحریک یا واکنش آلرژیک (بسیار نادر).
• موارد منع مصرف: پوست آسیب‌دیده گسترده یا زخم باز، حساسیت شناخته‌شده به مرکبات (نادر).
• احتیاط: حتماً با ضدآفتاب استفاده شود (به عنوان AHA حساسیت به نور را افزایش می‌دهد)، شروع با غلظت پایین، تست پچ برای پوست‌های حساس. در بارداری و شیردهی کاملاً ایمن است.

سیتریک اسید مونوهیدرات یک ماده پایه ایمن، طبیعی و چندمنظوره است که پایداری، اثربخشی و کیفیت محصولات آرایشی را به طور چشمگیری افزایش می‌دهد.